ปมปฏิเสธเสนอชื่อผู้พิพากษาใหม่: เหตุใดหัวหน้าศาลสูงเกาหลีใต้จึงถูกตั้งคำถามหนัก?

ความขัดแย้งเรื่องการเสนอชื่อผู้พิพากษาลุกลาม

หัวหน้าศาลสูงสุดเกาหลีใต้ โชฮีแด ปฏิเสธคำขอจากฝ่ายประธานาธิบดีให้เสนอชื่อผู้พิพากษาศาลสูงคนใหม่อีกครั้ง เหตุการณ์นี้ทำให้เกิดข้อโต้แย้งเกี่ยวกับการตีความรัฐธรรมนูญ ความสัมพันธ์ระหว่างฝ่ายบริหารกับฝ่ายตุลาการ และความรับผิดชอบของผู้ดำรงตำแหน่งระดับสูง

บทความต้นทางวิจารณ์ว่า คำอธิบายของโชฮีแดไม่ชัดเจนและไม่ตอบข้อสงสัยของประชาชนโดยตรง อย่างไรก็ตาม ประเด็นต่าง ๆ ที่กล่าวถึงในบทความเป็นข้อวิจารณ์และข้อกล่าวหา ซึ่งบางเรื่องยังต้องอาศัยการตรวจสอบข้อเท็จจริงและกระบวนการทางกฎหมายก่อนสรุปผล

แก่นของข้อถกเถียงไม่ใช่เพียงว่าใครมีอำนาจเสนอชื่อ แต่รวมถึงวิธีใช้อำนาจนั้น ความโปร่งใส และการอธิบายต่อสาธารณะด้วย

คำขอเสนอชื่อใหม่ถูกตีความอย่างไร

ฝ่ายประธานาธิบดีส่งหนังสือแจ้งว่า จะไม่นำชื่อผู้ได้รับการเสนอชื่อเดิมเข้าสู่กระบวนการขอความเห็นชอบจากรัฐสภา และขอให้หัวหน้าศาลสูงเสนอชื่อบุคคลอื่น แต่ฝ่ายศาลสูงกลับเห็นว่าหนังสือดังกล่าวอาจไม่ได้หมายถึงการถอนหรือปฏิเสธผู้ได้รับการเสนอชื่ออย่างชัดเจน จึงไม่ยอมเสนอชื่อใหม่

ในการชี้แจงต่อคณะกรรมาธิการด้านกฎหมายของรัฐสภา โนคยองพิล ผู้บริหารสำนักงานบริหารศาล ระบุว่าเอกสารอาจตีความได้มากกว่าหนึ่งแบบ ฝ่ายสมาชิกรัฐสภาที่ซักถามโต้แย้งว่า หากไม่แน่ใจว่าคำขอหมายถึงอะไร ก็ควรติดต่อฝ่ายประธานาธิบดีเพื่อขอคำยืนยันก่อน แทนที่จะใช้ความไม่ชัดเจนเป็นเหตุปฏิเสธ

• ฝ่ายประธานาธิบดีระบุว่าไม่เดินหน้าขอความเห็นชอบผู้ได้รับการเสนอชื่อเดิม และขอให้เสนอชื่อคนใหม่
• ฝ่ายศาลสูงกล่าวว่าเอกสารยังเปิดให้ตีความได้ จึงไม่แน่ใจว่าควรดำเนินการอย่างไร
• สมาชิกสภาฝ่ายค้านมองว่าศาลควรขอคำชี้แจงโดยตรง เพื่อคลี่คลายข้อขัดแย้ง

ในทางปฏิบัติ ความแตกต่างนี้มีผลต่อขั้นตอนแต่งตั้งผู้พิพากษาศาลสูง ซึ่งเป็นตำแหน่งสำคัญในการพิจารณาคดีระดับประเทศ หากการแต่งตั้งหยุดชะงักเป็นเวลานาน อาจกระทบการทำงานของศาลและเพิ่มความตึงเครียดระหว่างสถาบันทางการเมือง

การสื่อสารที่ถูกวิจารณ์ว่าไม่เหมาะกับเรื่องใหญ่

อีกข้อวิจารณ์หนึ่งเกี่ยวข้องกับวิธีสื่อสารของหัวหน้าศาลสูง โชฮีแดกล่าวถึงหลักการที่ว่าการกระทำตามหน้าที่ของประธานาธิบดีควรทำเป็นเอกสาร แต่คำตอบปฏิเสธของฝ่ายศาลกลับมีรายงานว่าถูกแจ้งไปยังฝ่ายประธานาธิบดีทางโทรศัพท์ ความแตกต่างนี้ทำให้สมาชิกสภาตั้งคำถามว่าเหตุใดจึงใช้เอกสารเป็นเกณฑ์กับอีกฝ่าย แต่ไม่ได้ใช้วิธีเดียวกันในการแจ้งจุดยืนของศาล

นอกจากนี้ รายงานระบุว่าคำแถลงของหัวหน้าศาลถูกส่งผ่านกลุ่มสนทนาของผู้สื่อข่าวที่ติดตามศาล แทนที่จะมีการประกาศอย่างเป็นทางการพร้อมคำอธิบายต่อประชาชน โนคยองพิลกล่าวต่อรัฐสภาว่าเข้าใจว่าฝ่ายประชาสัมพันธ์จะเป็นผู้ดำเนินการ แต่สมาชิกรัฐสภาเห็นว่าเรื่องที่อาจส่งผลต่อระเบียบรัฐธรรมนูญควรได้รับการสื่อสารอย่างรอบคอบกว่านั้น

การสื่อสารที่ไม่ชัดเจนอาจทำให้ประชาชนไม่รู้ว่าหน่วยงานกำลังตัดสินใจอย่างไร และทำให้ความไม่ไว้วางใจระหว่างสถาบันเพิ่มขึ้น

บทความยังชี้ว่า ในการไต่สวน ผู้บริหารสำนักงานบริหารศาลไม่สามารถอธิบายได้อย่างแน่ชัดว่าหัวหน้าศาลมีจุดยืนหรือแผนดำเนินการต่อไปอย่างไร ฝ่ายวิจารณ์มองว่าเรื่องสำคัญเช่นนี้ไม่ควรขึ้นอยู่กับการตัดสินใจของคนเพียงคนเดียวโดยที่หน่วยงานรอบข้างและสาธารณชนไม่เข้าใจเหตุผล

รายจ่ายเพื่อการปฏิบัติหน้าที่เพิ่มขึ้นอย่างมาก

ข้อสงสัยอีกด้านคือค่าใช้จ่ายเพื่อการปฏิบัติหน้าที่ของหัวหน้าศาล ซึ่งเป็นงบที่ใช้กับงานราชการ เช่น การประชุม การรับรองแขก และกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับตำแหน่ง ตามข้อมูลที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้รับจากสำนักงานบริหารศาล รายจ่ายประจำปีของหัวหน้าศาลเพิ่มจากหลักแสนวอนในบางปีเป็นหลักร้อยล้านวอนในปี 2024

ตัวเลขที่เปิดเผยระบุว่า ในปี 2021 มีการใช้จ่าย 6.77 ล้านวอน ปี 2022 ใช้ 8.11 ล้านวอน และปี 2023 ใช้ 4.59 ล้านวอน จากนั้นเพิ่มเป็น 136.52 ล้านวอนในปี 2024 ปี 2025 อยู่ที่ 68.797 ล้านวอน ส่วนครึ่งแรกของปี 2026 ใช้ไปแล้ว 57.472 ล้านวอน บทความระบุว่าสำนักงานบริหารศาลยังไม่ได้ชี้แจงเหตุผลของการเพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน

การเพิ่มขึ้นดังกล่าวถูกบรรยายว่าเกือบ 30 เท่าเมื่อเทียบกับบางปีก่อนหน้า แต่การเปรียบเทียบตัวเลขเพียงอย่างเดียวยังไม่แสดงว่าเงินถูกใช้ผิดวัตถุประสงค์หรือไม่ การประเมินจึงต้องดูรายละเอียด เช่น ประเภทกิจกรรม หลักฐานการเบิกจ่าย และกฎระเบียบที่ใช้กับตำแหน่งดังกล่าว

• ปี 2021: 6.77 ล้านวอน
• ปี 2022: 8.11 ล้านวอน
• ปี 2023: 4.59 ล้านวอน
• ปี 2024: 136.52 ล้านวอน
• ปี 2025: 68.797 ล้านวอน
• ครึ่งแรกของปี 2026: 57.472 ล้านวอน

ข้อสงสัยเกี่ยวกับจำนวนผู้ร่วมรับประทานอาหาร

บทความกล่าวถึงรายงานที่พบว่า เอกสารค่าใช้จ่ายบางรายการอาจระบุจำนวนผู้ร่วมรับประทานอาหารไม่ตรงกับข้อเท็จจริง มีการยกตัวอย่างมื้ออาหารในร้านแห่งหนึ่งซึ่งเอกสารระบุว่ามีผู้ร่วม 38 คน แต่เจ้าของร้านให้ข้อมูลว่าห้องขนาดใหญ่ที่สุดรองรับได้ 19 คน นอกจากนี้ ยังมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการบันทึกค่าอาหารต่อคนในร้านอาหารญี่ปุ่นระดับสูง ซึ่งผู้วิจารณ์เห็นว่าราคาอาจต่ำกว่าความเป็นจริง

ในการไต่สวน โนคยองพิลกล่าวขอโทษและยอมรับว่าจำนวนผู้เข้าร่วมบางรายการถูกบันทึกไม่ตรงกับข้อเท็จจริง รายงานที่ถูกกล่าวถึงระบุว่า ในครึ่งแรกของปี 2026 มีรายการที่ถูกตั้งข้อสงสัยอย่างน้อย 13 รายการ และเอกสารบางส่วนถูกส่งให้รัฐสภาประกอบการตรวจสอบด้วย

อย่างไรก็ตาม การบันทึกข้อมูลผิดพลาด การรายงานเท็จโดยเจตนา และการกระทำที่เข้าข่ายความผิด เป็นคนละประเด็นกัน การจะชี้ว่ามีการฝ่าฝืนกฎหมายหรือไม่ ต้องตรวจสอบเอกสารต้นฉบับ เจตนา ผู้รับผิดชอบ และกฎเกณฑ์ที่เกี่ยวข้อง นักกฎหมายที่ถูกอ้างถึงในบทความเห็นว่า หากพบการบันทึกข้อมูลคลาดเคลื่อนซ้ำ ๆ และมีเจตนาหลีกเลี่ยงข้อจำกัด อาจมีประเด็นทางกฎหมายให้ตรวจสอบ แต่ยังไม่ใช่ข้อสรุปว่าบุคคลใดมีความผิด

การเปิดเผยข้อมูลรายจ่ายมีความสำคัญ เพราะประชาชนควรตรวจสอบได้ว่าเงินภาษีที่ใช้ในนามของหน่วยงานรัฐถูกนำไปใช้เพื่อภารกิจสาธารณะจริงหรือไม่

รายงานตรวจสอบการซื้อไวน์และค่าใช้จ่ายอื่น

บทความยังอ้างถึงผลการตรวจสอบของหน่วยงานตรวจเงินแผ่นดิน ซึ่งพบว่าสำนักงานบริหารศาลซื้อไวน์มูลค่ารวม 108.92 ล้านวอนระหว่างปี 2022 ถึง 2025 แต่เอกสารประกอบบางรายการไม่ครบถ้วน รายงานระบุด้วยว่าไวน์มูลค่า 99.5 ล้านวอนถูกซื้อในช่วงดึกหลัง 23.00 น. หรือในวันหยุดสุดสัปดาห์และวันหยุดราชการ และมีค่าใช้จ่ายในสถานบันเทิงประเภทบาร์ประมาณ 16.25 ล้านวอน

ข้อมูลเหล่านี้ทำให้เกิดคำถามว่า ค่าใช้จ่ายดังกล่าวเชื่อมโยงกับงานราชการอย่างไร และมีหลักฐานเพียงพอหรือไม่ แต่การซื้อในช่วงดึกหรือวันหยุดเพียงอย่างเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่ามีการกระทำผิด จำเป็นต้องเปิดเผยวัตถุประสงค์ รายชื่อกิจกรรม และเอกสารประกอบ เพื่อให้ตรวจสอบได้อย่างเป็นธรรม

ข้อวิจารณ์ยังเปรียบเทียบกรณีนี้กับคำพิพากษาในคดีพนักงานขับรถโดยสารที่ถูกเลิกจ้างจากการยักยอกค่าโดยสารจำนวนเล็กน้อย ผู้วิจารณ์ตั้งคำถามถึงความสม่ำเสมอในการใช้มาตรฐานเข้มงวดกับประชาชนทั่วไปและการจัดการงบประมาณของผู้ดำรงตำแหน่งระดับสูง ประเด็นดังกล่าวเป็นการวิจารณ์ความเหมาะสมของมาตรฐานและความรับผิดชอบ ไม่ใช่หลักฐานโดยตัวมันเองว่ารายจ่ายของศาลเป็นความผิดทางอาญา

ความเป็นอิสระของศาลหมายถึงอะไร

ข้อถกเถียงเรื่องการเสนอชื่อผู้พิพากษาเชื่อมโยงกับหลักความเป็นอิสระของศาล หรือการที่ผู้พิพากษาสามารถตัดสินคดีโดยไม่ถูกฝ่ายการเมืองหรือบุคคลภายนอกบังคับ รัฐธรรมนูญเกาหลีใต้ระบุว่าผู้พิพากษาต้องวินิจฉัยคดีอย่างเป็นอิสระตามรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และมโนธรรมของตน

ฝ่ายวิจารณ์ชี้ว่า อำนาจเสนอชื่อผู้พิพากษาของหัวหน้าศาลไม่ควรถูกมองว่าเป็นอำนาจที่ไม่มีข้อจำกัด ขณะเดียวกัน การให้อำนาจฝ่ายบริหารมากเกินไปก็อาจเสี่ยงทำให้การแต่งตั้งถูกครอบงำโดยการเมือง จึงต้องหาสมดุลระหว่างความเป็นอิสระของศาล การตรวจสอบถ่วงดุล และความชอบธรรมจากกระบวนการประชาธิปไตย

ในชีวิตประจำวัน หลักนี้คล้ายกับการให้ผู้ตัดสินการแข่งขันทำหน้าที่โดยไม่ถูกทีมใดสั่งให้เข้าข้าง แต่ผู้ตัดสินก็ยังต้องอธิบายกติกาและยอมรับการตรวจสอบเมื่อมีข้อสงสัย ความเป็นอิสระจึงไม่ได้หมายถึงการไม่ต้องรับผิดชอบ หากหมายถึงการตัดสินใจอย่างปราศจากแรงกดดัน พร้อมเปิดเผยเหตุผลตามสมควร

กรณีผู้พิพากษาที่ถูกประเมินเพื่อต่ออายุการทำงาน

บทความยกกรณีฮอ용กู ผู้พิพากษาศาลแขวงกรุงโซล ซึ่งเคยสั่งให้พนักงานอัยการออกจากห้องพิจารณาคดีในคดีที่เกี่ยวข้องกับข้อกล่าวหาเรื่องเงินสนับสนุนสโมสรฟุตบอลซองนัม เหตุการณ์เกิดขึ้นหลังผู้พิพากษาตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับการแต่งตั้งอัยการให้เข้าร่วมพิจารณาคดี โดยเห็นว่าการมอบหมายหน้าที่ดังกล่าวอาจไม่ถูกต้องตามกฎหมาย

ผู้พิพากษาคนดังกล่าวกำลังผ่านกระบวนการประเมินเพื่อต่ออายุการทำงาน ซึ่งผู้พิพากษาในระบบนี้จะได้รับการประเมินทุก 10 ปี เกณฑ์ดังกล่าวมีไว้พิจารณากรณีที่อาจไม่เหมาะสมต่อการดำรงตำแหน่ง เช่น ปัญหาสุขภาพร้ายแรง ผลงานการทำงานต่ำอย่างชัดเจน หรือไม่สามารถรักษามาตรฐานของผู้พิพากษาได้

หลังเรื่องนี้เป็นข่าว มีรายงานว่าสำนักงานบริหารศาลเปลี่ยนเหตุผลที่แจ้งแก่ผู้พิพากษาจากข้อกังวลเรื่องการรักษามาตรฐานวิชาชีพเป็นผลการทำงานที่ไม่ดี โดยอธิบายว่าเกิดจากความผิดพลาดของเจ้าหน้าที่ ฝ่ายวิจารณ์มองว่าการเปลี่ยนเหตุผลในเรื่องที่อาจชี้ขาดอนาคตการทำงานของผู้พิพากษาทำให้เกิดข้อสงสัย และเรียกร้องให้ชี้แจงกระบวนการอย่างละเอียด

อย่างไรก็ดี การมีข้อสงสัยไม่ได้หมายความว่าการประเมินเกิดจากการตอบโต้ทางการเมืองโดยอัตโนมัติ จำเป็นต้องตรวจสอบเกณฑ์การประเมิน หลักฐาน และขั้นตอนที่ใช้กับผู้พิพากษารายนี้ รวมถึงพิจารณาว่ามีมาตรฐานเดียวกันกับผู้พิพากษาคนอื่นหรือไม่

สิ่งที่สังคมต้องการคำตอบ

ผลสำรวจความคิดเห็นที่บทความอ้างถึง ซึ่งสอบถามประชาชนอายุ 18 ปีขึ้นไปจำนวน 1,000 คน ระหว่างวันที่ 28–30 กันยายน ระบุว่า 55% เห็นว่าหัวหน้าศาลควรหารือกับประธานาธิบดีอีกครั้งและเสนอชื่อบุคคลใหม่ ส่วน 34% เห็นว่าประธานาธิบดีควรแต่งตั้งผู้ได้รับการเสนอชื่อเดิมตามข้อเสนอของหัวหน้าศาล ผลสำรวจนี้สะท้อนความเห็นในช่วงเวลาหนึ่ง ไม่ได้แทนความคิดเห็นของประชาชนทุกคน และไม่อาจใช้ตัดสินข้อกฎหมายได้

ข้อเรียกร้องหลักในบทความคือให้หัวหน้าศาลอธิบายเหตุผลของการปฏิเสธให้ชัดเจน เปิดเผยหลักเกณฑ์การใช้จ่าย และทำให้การประเมินผู้พิพากษาตรวจสอบได้ ขณะเดียวกัน การตรวจสอบก็ควรเคารพกระบวนการยุติธรรมและแยกข้อเท็จจริงออกจากข้อกล่าวหา

ท้ายที่สุด ความน่าเชื่อถือของศาลไม่ได้เกิดจากการยืนยันว่าศาลเป็นอิสระเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยคำพิพากษาที่เป็นธรรม การบริหารงบประมาณที่มีหลักฐาน และการชี้แจงต่อประชาชนเมื่อเกิดข้อสงสัย หากทั้งฝ่ายการเมืองและฝ่ายตุลาการยึดมั่นในความโปร่งใสและการตรวจสอบตามกฎหมาย ก็มีโอกาสลดความขัดแย้งและรักษาความเชื่อมั่นต่อสถาบันได้มากขึ้น