Cho Hui-de tekshiruvga kelmasligini bildirdi

Janubiy Koreya Oliy sudi raisi Cho Hui-de 6-oktabr kuni parlamentning Qonunchilik va sud-huquq qo‘mitasida o‘tkaziladigan Oliy sud faoliyati bo‘yicha tekshiruvga bormaslik sabablarini yozma ravishda taqdim etdi. Hujjat tekshiruvga ikki kun qolganida, 4-oktabr kuni topshirilgan.

Parlamentdagi Demokratik partiyaning qo‘mita bo‘yicha mas’ul vakili Kim Ui-gyeom bu haqda ma’lum qildi. Cho Hui-de o‘z arizasida parlament undan sudya nomzodlarini tavsiya etish vakolati haqida guvohlik talab qilayotganini, bunday talab sud hokimiyatining mustaqilligiga zid bo‘lishi mumkinligini ta’kidlagan.

«Oliy sud raisining konstitutsiyaviy mustaqil vakolati haqida parlamentda guvohlik berish hokimiyatlar bo‘linishi tamoyiliga va sud mustaqilligiga mos kelmaydi», — deyiladi Cho Hui-de keltirgan asoslarda.

Nizo sudyalarni tavsiya etish vakolati atrofida

Janubiy Koreya Konstitutsiyasining 104-moddasi 2-bandiga ko‘ra, Oliy sud sudyalari prezident tomonidan tayinlanadi, biroq ularning nomzodini Oliy sud raisi tavsiya qiladi. Shu sababli sud raisining nomzod tanlash jarayonidagi roli faqat ma’muriy ish emas, balki konstitutsiyada belgilangan vakolat sifatida qaraladi.

Cho Hui-de parlament tekshiruvi bu vakolat qanday amalga oshirilgani haqida batafsil ma’lumot talab qilishi mumkinligini aytgan. Түүний fikricha, nomzodlarning shaxsiy ma’lumotlari va hozir davom etayotgan tayinlov jarayoniga oid nozik tafsilotlarni oshkor qilish o‘rinli emas. Shuningdek, u prezident bilan o‘tkazilgan maslahatlashuv mazmuni ham prezidentning konstitutsiyaviy vakolatlariga daxldor bo‘lishi mumkinligini bildirgan.

Oddiy qilib aytganda, masala faqat kim qaysi lavozimga tavsiya qilingani bilan cheklanmaydi. Bu jarayonda sud, prezident va parlament vakolatlari qayerda boshlanib, qayerda tugashi kerakligi ham bahsga sabab bo‘lmoqda.

Uch hokimiyat o‘rtasidagi vakolatlar bahsi

Hokimiyatlar bo‘linishi — davlat hokimiyatining qonun chiqaruvchi, ijro etuvchi va sud tarmoqlari o‘rtasida taqsimlanishi, bir tarmoq boshqasining vazifasini egallab olmasligi kerakligini anglatadi. Masalan, parlament hukumat faoliyatini tekshirishi mumkin, ammo sudyalar muayyan ish bo‘yicha qanday qaror chiqarishini buyura olmaydi.

Cho Hui-de aynan shu tamoyilga tayanib, parlamentning uni guvoh sifatida chaqirishi tekshiruv vakolatining chegarasidan chiqishi mumkinligini qayd etgan. U, shuningdek, Milliy assambleya qonunining 121-moddasida Oliy sud raisini parlamentga kelib javob berishga majburlash nazarda tutilmaganini ta’kidlagan.

Cho Hui-de pozitsiyasiga ko‘ra, parlament tekshiruvi davlat idoralari faoliyatini nazorat qilish imkonini beradi, ammo bu vakolat boshqa konstitutsiyaviy organlarning mustaqil qarorlariga aralashish darajasiga yetmasligi kerak.

Demokratik partiya qarorni tanqid qildi

Kim Ui-gyeom Cho Hui-de avvalroq sudya nomzodini qayta tavsiya etish haqidagi bahs yuzasidan parlament tekshiruvida gapirishini aytganini eslatdi. Uning fikricha, endi umumiy guvoh sifatida kelish talabi qo‘yilgach, uzrli sabab bilan qatnashmaslik haqida ariza berish avvalgi bayonotga zid.

Demokratik partiya vakili parlamentning davlat idoralari faoliyatini tekshirish huquqi Konstitutsiyaning 61-moddasida belgilanganini aytdi. U sud raisining kelmasligi parlamentning konstitutsiyaviy vakolatini rad etish bo‘lishi mumkinligini bildirdi.

Kim Ui-gyeom, shuningdek, tergov ehtimolini sabab qilib ko‘rsatish xavfli namuna yaratishi mumkinligini ta’kidladi. Uning mulohazasiga ko‘ra, agar shunday asos yetarli deb topilsa, huquqni muhofaza qiluvchi idoralar tekshirayotgan boshqa mansabdorlar ham parlament nazoratidan qochishga urinishi mumkin.

  • Cho Hui-de: parlamentda sud raisining konstitutsiyaviy vakolati va nomzod tanlash jarayonini muhokama qilish sud mustaqilligiga zid bo‘lishi mumkin.
  • Demokratik partiya: parlament davlat idoralarini tekshirish huquqiga ega, shu sababli raisning kelmasligi bu huquqni cheklashi mumkin.
  • Bahs markazida: sud mustaqilligini himoya qilish bilan parlamentning hisobdorlikni talab qilish vakolati o‘rtasidagi muvozanat turibdi.

Siyosiy tortishuvning avvalgi bosqichi

Parlamentning Qonunchilik va sud-huquq qo‘mitasi 28-sentabr kuni Demokratik partiya tashabbusi bilan Cho Hui-deni tekshiruvga umumiy guvoh sifatida chaqirishga qaror qilgan. Bu qaror sudya nomzodini qayta tavsiya etish haqidagi so‘rov va unga berilgan javob yuzasidan kuchaygan kelishmovchilikdan keyin qabul qilingan.

Demokratik partiya Cho Hui-de Oq uy ma’muriyati tomonidan sudya nomzodini qayta tavsiya etish so‘rovini rad etgani sababli fuqarolarning sudda ishini ko‘rib chiqish huquqiga zarar yetgan bo‘lishi mumkin, deb hisoblaydi. Partiya, shuningdek, 3-dekabrdagi favqulodda harbiy holat vaqtida rahbarlar yig‘ilishini chaqirish bilan bog‘liq harakatlarda qonun yoki Konstitutsiya buzilgan bo‘lishi ehtimolini ko‘targan.

Bu ayblovlar va baholar hozircha siyosiy tomonlarning pozitsiyasi sifatida bayon qilinmoqda. Ta’qdim etilgan xabarda Cho Hui-dega nisbatan bu masalalar bo‘yicha yakuniy sud qarori borligi aytilmagan.

Keyingi jarayon nimaga bog‘liq?

Cho Hui-de sudyalarni tavsiya etish vakolati bilan bog‘liq holat yuzasidan shikoyat berilganini ham arizasida qayd etgan. U kelajakda tergov jarayoni boshlanishi ehtimolini istisno qilib bo‘lmasligini aytib, bu vaziyatda tekshiruvda tafsilotlarni oshkor etish noo‘rin bo‘lishi mumkinligini bildirgan.

Endi e’tibor parlament qo‘mitasi bu uzrli sabablarni qabul qiladimi-yo‘qmi, shuningdek, Cho Hui-deni yana chaqirish yoki boshqa tartibda izoh talab qilish masalalariga qaratiladi. Bu bahsning natijasi Janubiy Koreyada parlament nazorati va sud hokimiyati mustaqilligi o‘rtasidagi chegaralar qanday talqin qilinishiga ta’sir qilishi mumkin.

Asosiy savol — sud mustaqilligini saqlagan holda, muhim davlat qarorlari uchun javobgarlik va ochiqlikni qanday ta’minlash mumkinligidir.

Muhim sanalar

  • 28-sentabr: parlament qo‘mitasi Cho Hui-deni tekshiruvga guvoh sifatida chaqirishga qaror qildi.
  • 4-oktabr: Oliy sud raisi kelmaslik sabablarini ko‘rsatib, parlamentga ariza topshirdi.
  • 6-oktabr: Oliy sud faoliyati bo‘yicha parlament tekshiruvi o‘tkazilishi rejalashtirilgan.