Ông ㄱ, cựu người điều hành một công ty cung cấp ứng dụng điện thoại có chức năng theo dõi vị trí và ghi âm cuộc gọi mà không cần sự đồng ý của đối tượng bị giám sát, đã bị tuyên phạt 7 năm tù, đình chỉ tư cách trong 5 năm và buộc nộp lại khoảng 1.974.060.000 won. Phân ban 2 của Tòa án Tối cao (대법원 2부) ngày 10 tháng trước đã giữ nguyên phán quyết sơ thẩm đối với ông ㄱ, người bị truy tố với cáo buộc vi phạm Luật Bảo vệ bí mật thông tin liên lạc (통신비밀보호법), cùng các tội danh khác. Theo các bản tin, ông ㄱ thực sự điều hành ứng dụng từ năm 2019; hơn 110.000 cuộc trò chuyện giữa những người khác mà họ không công khai đã bị ghi âm.
Cấp phúc thẩm xác định ông ㄱ không chỉ bán ứng dụng mà còn hướng dẫn cách cài đặt và quản lý máy chủ nơi các tệp ghi âm được lưu theo thời gian thực; đây là căn cứ để xác định ông là đồng phạm. Tòa án Tối cao giữ nguyên nhận định này, qua đó chốt mức án dành cho ông ㄱ.
Bối cảnh và ngữ cảnh
Sau khi được cài trên điện thoại của đối tượng bị giám sát, ứng dụng ẩn biểu tượng khiến người này khó nhận ra ứng dụng đang hoạt động. Ứng dụng được thiết kế bề ngoài như một công cụ giám sát con cái, nhưng theo các bản tin, ông ㄱ đã yêu cầu quảng cáo bằng từ khóa “người chồng ngoại tình”, giới thiệu chương trình như một công cụ theo dõi việc ngoại tình của vợ hoặc chồng. Chức năng và cách quảng cáo đan xen với nhau, khiến mục đích thực tế của việc phân phối ứng dụng trở thành bối cảnh quan trọng trong phiên tòa.
Sau khi hết thời gian dùng thử miễn phí, người dùng có thể trả 500.000 won cho một tháng hoặc 1,5 triệu won cho ba tháng để sử dụng ứng dụng. Theo các bản tin, khoảng 1.000 người đã mua ứng dụng và ông ㄱ thu lợi khoảng 3.396.350.000 won. Khoản tiền mà tòa án buộc nộp lại là khoảng 1.974.060.000 won, khác với tổng số tiền thu lợi được đưa tin. Chỉ dựa trên thông tin được cung cấp thì không thể biết cụ thể vì sao hai khoản tiền này chênh lệch.
Cả cấp sơ thẩm và cấp phúc thẩm đều kết luận ông ㄱ có tội. Đặc biệt, cấp phúc thẩm nhận định trong bối cảnh có thể xem nghe lén là mục đích sử dụng chính của ứng dụng, ông ㄱ đã bán ứng dụng với giá cao, hướng dẫn cách cài đặt và quản lý máy chủ lưu các tệp nghe lén. Tòa cũng viện dẫn việc ông sử dụng các văn phòng dịch vụ điều tra tư nhân như cơ sở kinh doanh và nhân viên bán hàng để phát tán ứng dụng và thu lợi.
Ý nghĩa của tin này
Vụ việc cho thấy trách nhiệm liên quan đến công nghệ giám sát có thể không chỉ giới hạn ở người trực tiếp xem điện thoại của người khác. Tòa án đã xem xét tổng thể chức năng và cách bán ứng dụng, việc hỗ trợ cài đặt, lưu trữ và quản lý tệp, cũng như vai trò trong quá trình phân phối; kết quả là người điều hành bị xác định phải chịu trách nhiệm đồng phạm trong hành vi nghe lén trái phép của người dùng. Vụ việc đáng chú ý vì cho thấy hành vi cung cấp hoặc phân phối chức năng giám sát cũng có thể dẫn đến trách nhiệm hình sự nghiêm trọng, tùy theo mức độ tham gia cụ thể.
Tuy nhiên, không có nghĩa là có thể áp dụng nguyên phán quyết này cho mọi ứng dụng theo dõi vị trí hay ứng dụng có chức năng bảo vệ con cái. Trong vụ việc này, tòa án không chỉ xem xét tên gọi hay một chức năng riêng lẻ của ứng dụng mà còn cân nhắc nhiều tình tiết như mục đích sử dụng chính, quảng cáo, hướng dẫn bán và cài đặt, quản lý máy chủ, cũng như việc phát tán thông qua các văn phòng dịch vụ điều tra tư nhân. Cũng cần lưu ý rằng không thể mặc nhiên kết luận người bán hoặc người điều hành bất kỳ ứng dụng nào đều là đồng phạm; phải xem xét vai trò thực tế và tình tiết của từng vụ việc.
Chẳng hạn, ngay cả khi một ứng dụng được giới thiệu là công cụ bảo vệ con cái, nếu trên thực tế ứng dụng được thiết kế để hoạt động mà đối tượng bị giám sát không hay biết, lưu các tệp ghi âm cuộc gọi, còn người bán cung cấp cả hướng dẫn cài đặt lẫn dịch vụ quản lý tệp, thì vai trò và mục đích sử dụng có thể được xem xét kỹ trong quá trình đánh giá pháp lý. Đây là giả định dựa trên tình tiết của vụ việc này, không phải kết luận trước về kết quả của những vụ việc khác.
Thông tin về quy định và hỗ trợ liên quan
Cẩm nang pháp lý nội bộ giải thích rằng việc có cấu thành tội phạm hay không có thể tùy thuộc vào những tình tiết cụ thể như nội dung hành vi, mục đích, tính lặp lại và quyền truy cập. Trong vụ việc này, cấp phúc thẩm cũng căn cứ vào vai trò của người điều hành ứng dụng và các tình tiết trong quá trình phân phối để xác định có phải là đồng phạm hay không. Vì vậy, thay vì chỉ tách riêng sự việc “đã điều hành ứng dụng”, cần xem xét ứng dụng cung cấp chức năng gì và người đó đã tham gia như thế nào vào việc bán, hướng dẫn cài đặt và quản lý máy chủ.
Theo Bộ luật Hình sự (형법), hình phạt tù là hình phạt buộc người bị kết án bị giam giữ tại cơ sở cải huấn và lao động theo chế độ. Ngoài án tù, phán quyết này còn tuyên đình chỉ tư cách và buộc nộp lại tiền, nhưng tài liệu được cung cấp không đủ để giải thích cụ thể hệ quả của việc đình chỉ tư cách hoặc cách tính khoản tiền phải nộp lại. Cần xem xét luật áp dụng và tình tiết của từng vụ việc để xác định loại hình phạt cũng như hệ quả của việc thi hành án và truy thu; cẩm nang nội bộ cũng lưu ý không áp dụng nguyên kết luận trong một trường hợp tư vấn cho vụ việc khác.
Những điều đã được xác nhận và những điều chưa rõ
Những điều đã được xác nhận
- Phân ban 2 của Tòa án Tối cao đã giữ nguyên phán quyết sơ thẩm, tuyên phạt ông ㄱ 7 năm tù, đình chỉ tư cách trong 5 năm và buộc nộp lại khoảng 1.974.060.000 won.
- Ứng dụng có thể thu thập vị trí GPS và ghi âm cuộc gọi mà không cần sự đồng ý của đối tượng bị giám sát; biểu tượng bị ẩn sau khi cài đặt.
- Theo các bản tin, hơn 110.000 cuộc trò chuyện giữa những người khác mà họ không công khai đã bị ghi âm; có khoảng 1.000 người mua ứng dụng.
- Cấp phúc thẩm viện dẫn việc bán ứng dụng, hướng dẫn cài đặt, quản lý máy chủ lưu tệp ghi âm và phát tán ứng dụng thông qua các văn phòng dịch vụ điều tra tư nhân làm căn cứ xác định trách nhiệm đồng phạm của ông ㄱ.
Những điều chưa rõ
- Tên công ty và ứng dụng do ông ㄱ điều hành không xuất hiện trong các nguồn được công bố.
- Không có thông tin về danh tính người mua ứng dụng hoặc đối tượng bị giám sát, nội dung thiệt hại trong từng trường hợp và quy mô thiệt hại cụ thể.
- Cũng chưa xác định được lý do chênh lệch giữa tổng số tiền thu lợi khoảng 3.396.350.000 won và khoản tiền phải nộp lại khoảng 1.974.060.000 won.
Điều độc giả cần kiểm tra
- Nếu bắt gặp hoặc được khuyên dùng ứng dụng giám sát, cần xem xét không chỉ nội dung giới thiệu mà cả việc đối tượng bị giám sát có đồng ý hay không, các chức năng theo dõi vị trí và ghi âm cuộc gọi, cũng như cách ứng dụng thực sự hoạt động.
- Nếu cần xác minh tình huống liên quan đến việc bán hoặc hướng dẫn cài đặt ứng dụng, hay lưu trữ và quản lý tệp nghe lén, có thể tách riêng những gì mình biết với những tài liệu có thể kiểm chứng, rồi xin tư vấn của chuyên gia pháp lý về tình huống cụ thể.
- Không nên chỉ dựa vào phán quyết trong vụ việc này để kết luận về trách nhiệm trong các ứng dụng khác hoặc của những người dùng khác. Như cẩm nang pháp lý nội bộ nhấn mạnh, việc có cấu thành tội phạm hay không được đánh giá dựa trên tình tiết cụ thể của từng vụ việc và các quy định pháp luật áp dụng.
